خانه |آشنایی با حیوانات|خدمات|تماس با ما |اطلاعات عمومی|دامپزشکی |وبلاگ |درباره ما |قوانین و شرایط استفاده |
    خرگوش


موقعیت فعلی شما : خرگوش


خرگوش پستانداری است علفخوار، از خانوادهٔ خرگوشان (Leporidae) و به اندام گربه، دارای گوشهای دراز و لبهای شکافدار. دستهای وی از پاها کوتاهتر است و بسیار تند رود، و دارای اقسامی مختلف است.
خاستگاه اصلی ‏این جانور اسپانیا و آفریقای شمالی است اما به بعضی از کشورهای دیگر هم مهاجرت کرده است. این خرگوش گیاهان بومی را می خورذ و باعث می‌شود که سایر جانوران گرسنه بمانند. این جانور همچنین محصولات کشاورزی را منهدم می‌کند و برای خود سوراخهای زیرزمینی حفر می‌کند.
در حال‌ حاضر از نژادهای مختلف‌ آن‌ به‌ منظورهای گوناگون‌ از جمله‌ تولید پشم‌ و گوشت‌، انجام‌ تحقیقات بیولوژیکی و بعنوان‌ حیوانات‌ خانگی استفاده‌ میشود.
رفتار غیر تهاجمی و آرام‌ خرگوش‌ آنرا بعنوان‌ یک‌ حیوان‌ خانگی ایده‌آل‌ مطرح‌ نموده‌ است‌. با این‌ وجود جهت نگهداری مناسب‌ آن‌، آشنائی با خصوصیات‌ آناتومیکی، فیزیولوژیکی و رفتاری این‌ حیوان‌ ضروری است‌

توضیحات

خرگوش‌ را میتوان‌ در داخل‌ منزل‌ (بعنوان‌ مثال‌ در حیاط) نگهداری نمود. حداقل‌ سطح‌ مورد نیاز برای خرگوش‌ با وزن‌ kg 2 حدود 0/3 متر مربع‌ است‌. برای خرگوشهای با وزن‌ بیش‌ از 2 kg به‌ ازاء هر کیلوگرم‌ وزن‌ اضافه سطح‌ لانه‌ باید حدود 0/2 - 0/1 متر مربع‌ افزایش‌ یابد و در صورتیکه‌ چند خرگوش‌ با هم‌ نگهداری شوند باید به‌ ازاء هر خرگوش‌ اضافی 0/2 متر مربع‌ به‌ سطح‌ لانه‌ افزوده‌ گردد.
ارتقاع‌ لانه‌ باید در حدی باشد که‌ حیوان‌ بتواند بطور کامل‌ بر روی پاهای خود بلند شود که‌ بسته‌ به‌ جثه‌ حیوان میتواند حدود 45-90 سانتیمتر در نظر گرفته‌ شود. در صورتیکه‌ خرگوش‌ در فضای خارج‌ منزل‌ نگهداری میشود کف‌ لانه‌ باید در مقابل‌ نفوذ رطوبت‌ عایق‌ شود و در صورتیکه‌ نگهداری در داخل‌ منزل‌ صورت‌ میگیرد کف‌ لانه میتواند مشبک‌ و یا توری باشد که‌ بدین‌ ترتیب‌ ادرار و رطوبت‌ ناشی از آن‌ در کف‌ قفس‌ باقی نمیماند و این‌ مسئله اجازه‌ میدهد تا تمیز کردن‌ لانه‌ در فواصل‌ طولانیتری انجام‌ گیرد.
جهت‌ جلوگیری از بروز نزاع‌ در بین‌ خرگوشها و عوارض‌ متعاقب‌ آن‌، خرگوشهای نر را باید جدا از هم‌ نگهداری نمود. همچنین‌ نرها و ماده‌ها نیز جز در هنگام‌ جفتگیری باید در لانه‌های جداگانه‌ نگهداری شوند. نگهداری چند خرگوش‌ ماده‌ با هم‌ در یک‌ قفس‌ اشکالی ندارد.
خرگوشها میتوانند درجه‌ حرارت‌ بین‌ 270 - 4 درجه‌ را تحمل‌ نمایند که‌ البته‌ متوسط درجه‌ حرارت‌ توصیه شده‌ بین‌ 22 - 16 درجه‌ سانتیگراد است‌. رطوبت‌ محیط باید حدود 60 - 40 % باشد و حداقل‌ طول‌ مدت‌ روشنائی مورد نیاز 16 - 14 ساعت‌ است‌. در صورتیکه‌ طول‌ مدت‌ روشنائی محیط از این‌ مقدار کوتاهتر باشد حیوان‌ دچارنقصان‌ فعالیت‌ جنسی پائیزی (Autumnal Sexual depression) میگردد

شرایط نگهداری


خرگوش ها دارای دستگاه گوارش خاصی هستند و نسبت به آشفتگی های گوارشی حساس می باشند. این مسئله باعث می شود که تغذیه خرگوش شما به یکی از مهمترین جنبه های نگهداری از این حیوان تبدیل شود.

هضم و جذب غذا
غذای خورده شده پس از عبور از معده وارد روده کوچک می شود و سپس به سکوم که کیسه ای در محل اتصال روده کوچک و بزرگ است می رسد. خرگوش ها در این محل فاقد آنزیم هایی هستند که برای شکستن سلولز دیواره سلول های گیاهی لازم است و باکتری های داخل سکوم وظیفه تجزیه غذا را بر عهده دارند. جذب مواد مغذی در داخل روده کوچک انجام می شود و برای این که خرگوش بتواند سلولز را جذب کند، غذای خورده شده را به صورت مدفوع استوانه ای کوچکی دفع می کند ( اغلب در هنگام شب ) و سپس دوباره آن ها را می خورد. این کار به خرگوش این امکان را می دهد که مواد مغذی را مجددا وارد دستگاه گوارش خود کرده و از روده کوچک عبور دهد تا بدن بتواند آن ها را جذب کند.



نمایی کلی از دستگاه گوارش خرگوش


در خرگوش ها معمولا متداول ترین اختلالات گوارشی بر اثر تغییر ناگهانی جیره غذایی اتفاق می افتد زیرا باکتری هایی که در دستگاه گوارش خرگوش نقشی حیاتی دارند، نمی توانند در زمان مناسب خود را با جیره جدید تطبیق دهند. در خرگوش ها درمان با آنتی بیوتیک ها نیز مشکل است، زیرا این دارو ها با عملکرد باکترپی ها تداخل پیدا می کنند. هنگامی که یک خرگوش تازه را به خانه آورده اید، آگاهی از غذایی که خرگوشتان با آن تغذیه می شده است بسیار اهمیت دارد. چنانچه می خواهید جیره غذایی اش را تغییر دهید، دو تا سه هفته اول آن را زیر نظر داشته باشید و این تغییر را به تدریج انجام دهید و مصرف غذای جدید را تا آخر هفته دومی که خرگوش به خانه جدید خود وارد شده به تعویق بیاندازید. غذای جدید را با غذای قبلی مخلوط کنید و به تدریج تا پایان هفته دوم میزان غذای جدید را افزایش دهید تا به دستگاه گوارش خرگوش اجازه دهید خود را با غذای جدید منطبق کند.

 


مدفوع خرگوش


رژیم غذایی
انواع مختلفی از غذای خرگوش در بازار وجود دارد. بیشتر این محصولات حاوی ترکیبات مختلفی از جمله غلات می باشند. نگرانی های اخیر درباره دانه های درخت اقاقیا که آن را عامل مرگ و میر در برخی از خرگوش ها اعلام کرده اند باعث شده است که بعضی از تولید کننده گان غذای خرگوش، این ماده را از ترکیب غذای خود حذف کنند. هنگام خرید غذای خرگوش به برچسب ترکیبات تشکیل دهنده آن توجه کنید.



یک نمونه از غذاهای تجاری خرگوش


اگر خرگوش شما پیش از این از غذاهای تازه استفاده نمی کرده است، باید این گونه غذا را با احتیاط و در مقادیر کم در اختیار آن قرار دهید. شما می توانید طیف گسترده ای از غذاهای تازه شامل گیاه قاصدک، علف، هویج و کلم را به خرگوش خود بدهید. همیشه غذا را قبل از دادن به خرگوش خود خوب بشویید و از تازه بودن آن اطمینان کسب کنید. بسیاری از خرگوش ها هنگامی که برای اولین بار در یک محوطه باز قرار می گیرند، به دلیل این که تا به حال از علف استفاده نکرده اند دچار اسهال شدید می شوند. عواقب این اتفاق می تواند مرگبار باشد، به همین دلیل این نکته حائز اهمیت است که خرگوش خود را قبل از اینکه وارد یک فضای سبز کنید، نسبت به تغذیه علف عادت دهید.
خرگوشی که با غذاهای فرموله شده تجاری تغذبه می شود، احتیاجی به افزودن مکمل در رژیم غذایی ندارد. خوراک های تشویقی که در فروشگاه های لوازم حیوانات خانگی وجود دارند مفید اند اما در هنگام استفاده از این غذاها باید مراقب اضافه وزن در خرگوش خود باشید زیرا خرگوش های خانگی ممکن است چاق شوند، به خصوص هنگامی که به وسیله رژیم های غذایی پر انرژی تغذیه شوند. سعی کنید رژیم غذایی متعادلی را برای خرگوش خود فراهم کنید که با نیاز های انرژی آن سازگار باشد. خرگوش هایی که در داخل خانه نگه داری می شوند نسبت به خرگوش هایی که در بیرون از خانه نگه داری می شوند به غذای کمتری احتیاج دارند. میزان احتیاج به غذا در خرگوش های اخته شده نیز کم تر است.


خرگوش های خانگی را می توان عادت داد تا از دست غذا بخورند. باید به کودکان آموزش داد که غذا را زیاد در دست خود نگه ندارند، زیرا خرگوش هنگامی که در حال جویدن غذای می باشد ممکن است برای جویدن انتهای تکه غذا دست آن ها را گاز بگیرد.

میزان‌ مصرف‌ غذا در خرگوشها بطور متوسط روزانه‌ حدود 5 گرم‌ به‌ ازاء 100 گرم‌ وزن‌ بدن‌ است‌. بهترین‌ ماده غذائی برای خرگوشها، جیره‌های غذائی تجاری است‌ که‌ ترکیبات‌ آن‌ بر اساس‌ نیاز حیوان‌ تنظیم‌ شده‌ است‌. این‌جیره‌ها معمولا حاوی 17% - 14% پروتئین‌، 22% - 12% فیبرخام‌ و 2500 تا 2100 کیلو کالری انرژی هستند.
در کنار این‌ مواد میتوان‌ از سبزیجات‌ مختلف‌ نیز استفاده‌ نمود و باید توجه‌ کرد که‌ سبزیجات‌ فاسد و کپک‌زده نباشند.
این‌ حیوان‌ از نظر فیزیولوژیک‌ شبه‌ نشخوار کننده (Pseudoruminant) بشمار میرود و چون‌ میکروفلور دستگاه گوارش‌ آن‌ نسبت‌ به‌ تغییرات‌ اسمولاریته‌ و PHبسیار حساس‌ است‌ بنابر این‌ تغییر نوع‌ مواد غذائی باید به‌ آهستگی و طی مدت‌ 5 - 4 روز انجام‌ گیرد و هرگونه‌ تغییر ناگهانی در محتویات‌ جیره‌ غذائی، بخصوص‌ استفاده‌ از جیره‌های غنی ‌از کربوهیدرات‌ میتواند با ایجاد اختلالات‌ شدید گوارشی سبب‌ مرگ‌ حیوان‌ گردد

تغذیه

هر چند موارد گزارش‌ شده‌ از انتقال‌ بیماریهای خطرناک‌ بین‌ انسان‌ و حیوان‌ در خرگوشهای اهلی و خانگی نادراست‌ با این‌ وجود مهمترین‌ این‌ بیماریها عبارتند از سالمونلوز، تولارمی، هاری، عفونتهای قارچی پوست‌ و مو، سل‌ وتوکسوپلاسموز.
جهت‌ جلوگیری از بروز بیماری در حیوان‌ و کاهش‌ احتمال‌ انتقال‌ آن‌ به‌ صاحب‌ حیوان‌ توصیه‌های زیر باید مورد توجه‌ قرار گیرد.
۱- پس‌ از خرید حیوان‌، جهت‌ معاینه‌ و بررسی وضعیت‌ سلامت‌ آن‌ و دریافت‌ راهنمائیهای لازم‌ به‌ درمانگاههای دامپزشکی مراجعه‌ شود.
۲- حتیالامکان‌ با ساخت‌ جایگاه‌ و لانه‌ مناسب‌، حیوان‌ در خارج‌ از محیط منزل‌ و به‌ عنوان‌ مثال‌ در حیاط نگهداریگردد.
۳- در صورتیکه‌ حیوان‌ در داخل‌ منزل‌ نگهداری میشود باید دارای جایگاهی خاص‌ و نسبتا محدود باشد و از رفت‌ وآمد آزادانه‌ حیوان‌ در محیط منزل‌ باید جلو گیری شود.
۴- محل‌ نگهداری و لانه‌ حیوان‌ روزانه‌ نظافت‌ گردد.
۵- از تماس‌ حیوان‌ با حیوانات‌ خانگی افراد دیگر و همچنین‌ حیوانات‌ غیرخانگی نظیر گربه‌های ولگرد جلوگیری شود.
۶- نظافت‌ شخصی علیالخصوص‌ شستن‌ دستها پس‌ از تماس‌ با حیوان‌ از اهمیت‌ زیادی برخوردار است‌.
۷- در صورت‌ مشاهده‌ هرگونه‌ تغییر در ظاهر و یا رفتار حیوان‌، جهت‌ بررسی علت‌ آن‌ به‌ درمانگاه‌ دامپزشکی مراجعه‌شود و بر اساس‌ نظر دامپزشک‌ معالج‌ انجام‌ معاینات‌ دوره‌ای مورد توجه‌ قرار گیرد.
واکسن‌ هاری جز در مواردی که‌ حیوان‌ در معرض‌ هاری قرار دارد و یا در مناطقی که‌ هاری شایع‌ میباشد توصیه نمیشود و برای پیشگیری از بروز سایر بیماریهای متداول‌ در خرگوش‌ نیز تاکنون‌ واکسنی تهیه‌ نشده‌ است‌

بهداشت عمومی

تعیین‌ جنسیت‌ در خرگوشهای نابالغ‌ بسیار مشکل‌ بوده‌ و به‌ تجربه‌ نیاز دارد. بنابراین‌ در این‌ مورد از دامپزشک کمک‌ بگیرید.
خرگوشها تخمک‌گذاری القایی دارند. این بدین معنی است که برای تخمک‌گذاری حضور جنس نر و یا تحریک جفت‌گیری لازم است. سیکل فحلی در خرگوش‌ها خیلی واضح نیست، بلکه آنها یک ریتم تولید مثلی دارند که شامل دو فاز است: یک فاز پذیرش 14 - 12 روزه که در این مدت خرگوشها تمایل به جفت‌گیری دارند و یک فاز عدم پذیرش 2 - 1 روزه که در این مدت اجازه جفت‌گیری داده نمیشود.
خرگوشها در حدود سن‌ 24 - 16 هفتگی به‌ بلوغ‌ میرسند. نژادهای کوچکتر زودتر از نژادهای بزرگتر و ماده‌ها زودتر از نرها بالغ‌ میشوند. خرگوش‌ ماده‌ سیکل‌ اوستروس‌ منظمی ندارد ولی مرحله‌ پذیرش‌ جنسی طولانی و حدود 7-10 روز است‌. در صورتیکه‌ جفتگیری انجام‌ نگیرد ظرف‌ 1-2 روز حالت‌ پذیرش‌ از بین‌ رفته‌ و پس‌ از آن‌ حیوان ‌مجددا وارد مرحله‌ پذیرش‌ جنسی میگردد.
خرگوش‌ ماده‌ای که‌ وارد این‌ مرحله‌ شده‌ است‌ به‌ سایر خرگوشهای ماده‌ داخل‌ قفس‌ اجازه‌ میدهد که‌ بر پشت وی بجهند که‌ این‌ نشانه‌ در جهت‌ تشخیص‌ حیوان‌ آماده‌ جفتگیری حائز اهمیت‌ است‌. همانگونه‌ که‌ در مبحث‌ لانه‌ ذکر شد نرها و ماده‌ها باید جدا از یکدیگر نگهداری شوند و فقط هنگام‌ پذیرش‌ جنسی خرگوش‌ ماده‌ برای مدت‌ حدود 10 دقیقه‌ در قفس‌ خرگوش‌ نر قرار داده‌ شود.
در صورتیکه‌ جفتگیری منجر به‌ لقاح‌ نگردد، ممکن‌ است‌ آبستنی کاذب‌ (Pseudopregnancy) رخ‌ دهد. به علت تحریک جنسی، تخم آزاد می گردد، در اینصورت جسم زرد ایجاد شده و بر روی تخمدان باقی میماند که باعث ایجاد علایم آبستنی در حیوانی که جفت‌گیری نکرده میگرد در این مرحله‌ حیوان‌ ماده‌ کلیه‌ حالات‌ حیوان‌ آبستن‌ را دارد و حتی پستانها نیز بزرگ‌ میشوند ولی این‌ مرحله‌ حداکثر پس‌ ازحدود 18 روز خاتمه‌ مییابد.
طول دوره آبستنی در خرگوش 32 ـ 30 روز است. رشد پستانها سریع‌ بوده‌ و طی هفته‌ آخر آبستنی صورت‌ میگیرد. حدود روز 28 پس از جفت‌گیری میبایست یک جعبه زایمان (Nest box) در داخل قفس خرگوش ماده قرار داد، چرا که در هفته آخر آبستنی خرگوش ماده، موهای ناحیه شکم خود را کنده و بعنوان بستر در داخل جعبه زایمان قرار میدهد. در این حالت دهان حیوان پر از گلوله‌های مو میباشد و این عمل لانه‌سازی (Nest building) وی ممکن است با خارش اشتباه گردد.
تعداد بچه‌ها بین‌ 4-12 و بطور متوسط 7 عدد است‌. بچه‌ها معمولا صبح‌ زود و طی حدود یک‌ ساعت‌ و یا کمتر متولد میشوند. نوزادان بدون مو و فاقد قدرت بینایی و شنوایی می باشند. چشمهای آنها در حدود 10 روزگی گشوده میشود و از روز سوم پوشش بدنشان شروع به رشد میکند. بچه خرگوشها معمولا در حدود 3 هفتگی از جعبه زایمان خارج شده و بتدریج شروع به خوردن غذاهای جامد میکنند.
طول‌ مدت‌ شیردهی حدود 4-6 هفته‌ است‌. مادر در طول‌ روز فقط یکبار و معمولا صبحها به ‌بچه‌ها شیر میدهد و بقیه‌ ساعات‌ روز لانه‌ بچه‌ها را ترک‌ مینماید که‌ این‌ مسئله‌ نباید بعنوان‌ عدم‌ پذیرش‌ بچه‌ها توسط مادر قلمداد شود.

در صورت‌ مرگ‌ مادر و یا هنگامی که‌ مادر قادر به‌ شیردادن‌ بچه‌ها نباشد میتوان‌ آنها را بصورت‌ دستی تغذیه‌ نمود. جهت‌ تغذیه‌ بچه‌ها شیر با فرمولهای مختلفی توصیه‌ شده‌ است‌ که‌ یکی از ساده‌ترین ‌فرمولها بشرح‌ زیر میباشد:
شیر گاو 240 سیسی
زرده‌ تخم‌ مرغ‌ 1 عدد
عسل ‌5 سیسی
مولیتی ویتامین‌ کودکان ‌5 سیسی
شیر دادن‌ هر 12 تا 24 ساعت‌ انجام‌ میگیرد. البته‌ باید در نظر داشت‌ که‌ تغذیه‌ دستی بچه‌ خرگوشها بندرت‌ موفقیت‌آمیز بوده‌ و ممکن‌ است‌ با مشکلات‌ و عوارض‌ متعدد گوارشی و تنفسی در بچه‌ خرگوشها همراه‌ باشد

تولید مثل

 

 

انواع خرگوش ها : خرگوش‌های معمولی و صحرایی از یک خانواده‌اند. خرگوش‌های صحرایی از خرگوش‌های معمولی بزرگ‌ترند و پاها و گوش‌های درازتری دارند. آنها در روی زمین، زندگی می‌کنند.ذر حالیکه خرگوش‌های معمولی در زیر زمین و در دالان‌هایی که به یکدیگر راه دارند، سکونت دارند

 

این خرگوش در نیمکره شمالی و در قطب شمال زندگی می کند درطی زمستان سرد پوست سفیدش دیده شدنش را در برف دشوار می کند در تابستان هنگامیکه برف ها آب می شوند پوستش خاکستری یا قهوه ای می شود خرگوش قطبی اغلب سوراخ هایی به طول 2 متر (6 فوت) در برف حفر می کند این سوراخ ها محل اختفای بچه خرگوش ها به هنگام تهدید خطر است

خرگوش صحرایی

این جانور هم مثل بیشتر ساکنان کویر در طول روز که هوا گرم و داغ است در لانه خود می ماند و در طول شب که هوا خنک تر می شود فعالیت خود را شروع می کند او از گوشهایش نه تنها برای تشخیص شکارچیان بلکه به عنوان رادیاتور بدن که گرمای اضافی بدنش را خارج می کند و او را خنک نگه می دارد استفاده می کند او از پاهای عقبی خود برای فرار در هنگام وجود خطر استفاده می کند او می تواند فواصل کوتاه را با سرعت 56 کیلومتر در ساعت (35 مایل) بدود

خرگوش گوش دراز

خرگوش دریایی موجودی دو جنسی است. به شکلی که از عقب ماده و از جلو نر هستند. در اصل نر و ماده بودن این جاندار بستگی دارد که از کدام طرف به خرگوش دریایی دیگر برخورد کند. گاهی اتفاق می افتد که چندین خرگوش دریایی به همدیگر رسیده و به یکدیگر متصل می شوند. در این حالت جانور جلویی نقش ماده نفرات وسط نر و ماده (هر دو با هم) و نفر آخر نقش نر را ایفا می کند. گاهی همگی به هم چسبیده و یک زنجیره ی دو جنسی را ایجاد می کنند

خرگوش دریایی